OKULVAKTİ.COM

Kahvaltın beyine enerji kaynağı sağlayarak, öğrenmeyi olumlu yönde etkiliyor.

Marmara Üniversitesi (MÜ)  Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Funda  Elmacıoğlu, kahvaltının, beyine enerji kaynağı sağlayarak, öğrenmeyi olumlu yönde  etkilediğini belirterek, “Kahvaltı etmeyen çocukların, derste konsantrasyonları  azalmakta, verilen bilgileri sonradan anımsayabilme performansları düşmektedir”  dedi.

Prof. Dr. Elmacıoğlu, kahvaltının,  günün en önemli öğünü olmasına karşın, en çok ihmal edilen öğün olduğunu,  özellikle okul çağındaki çocukların yeterli ve dengeli kahvaltı yapmaları  gerektiğini ifade etti. Elmacıoğlu, ancak çocukların, çeşitli nedenlerle ya hiç  kahvaltı yapmadıklarını ya da dengesiz bir kahvaltıyla okula gittiklerini  söyledi.

Elmacıoğlu, kahvaltı atlama nedenlerinin başında, sabah geç kalkma  yüzünden okula yetişememe korkusuyla zaman bulamama, yemek yeme isteği duymama,  ekonomik yetersizlik ve bu öğünü önemsememenin geldiğini belirtti.

Akşam yemeği ile kahvaltı arasında yaklaşık 11-12 saatlik bir aralık bulunduğunu, bu nedenle okul çağındaki çocukların kahvaltı zamanında aç bir  durumda olduklarını anlatan Elmacıoğlu, “Açlık durumunda beyine enerji sağlayan  kan şekeri en alt düzeye inmiştir. Deney hayvanları ve insanlar üzerinde yapılan  çalışmalardan sağlanan veriler, kan şekerinin yeterli düzeyde olmasının özellikle  okul çağı çocuklarında öğrenme ve anımsamayı içine alan birçok beyin ve davranış  işlevlerini düzenlediğini gösterir” dedi.

Kahvaltı yapma ile bilişsel işlev arasındaki ilişkiler konusunda yapılan  araştırmaların, çoğu, kahvaltı edenlerin anımsama performanslarının daha yüksek  olduğunu bildirdiğini ifade eden Elmacıoğlu, “Anımsama ve listedeki sözcükleri  tekrarlama zamanı, aç kalanlarda, kahvaltı edenlerden önemli şekilde uzun  bulunmuştur. Bu da öğrenme açısından çok önemlidir” şeklinde konuştu.

Beynin, enerji gereksinmesini glikozdan sağladığını anlatan Elmacıoğlu,  sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu organ, yetişkin insan bedeninin sadece yüzde 2′sini oluşturmasına  karşın, dinlenme metabolik enerjinin yüzde 20′sini kullanmaktadır. Beynin enerji  deposu çok azdır. Eğer glikoz sağlanmazsa, beyin 10 dakika içinde enerjisiz  kalır. Kan şekerinin normalin altına düşmesi durumunda beyine yeterli glikoz  sağlanamaz. Açlık durumunda kanın glikoz konsantrasyonu düşük olduğundan beynin  enerji kaynağı da sınırlanmış olur. Bu durumda öğrenci derse başladığı takdirde,  öğrencinin anlatılan bilgileri öğrenerek daha sonra anımsayabilmesi güçleşir.  Kahvaltı beyine enerji kaynağı sağlayarak, öğrenmeyi olumlu yönde etkiler.”

KAHVALTI İLE ÖĞRENME PERFORMANSI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Kahvaltı ile öğrenme performansı arasındaki ilişkiye de değinen Prof. Dr.  Elmacıoğlu, şu bilgileri verdi:

“Kahvaltı, öğrencinin beslenme durumunu iyileştirmekte, beynin açlık  durumunda yetersiz olan enerji gereksinmesini karşılamakta ve derse devam  durumunu iyileştirmektedir. Kahvaltı etmeyen çocukların derste konsantrasyonları  azalmakta, verilen bilgileri sonradan anımsayabilme performansları düşmektedir.  Bir araştırmada, boy ve ağırlığı yetersiz olan okul çocuklarının bir grubuna bir  hafta kahvaltı, diğer gruba plasebo olarak bir dilim portakal verilmiş ve  bilişsel işlev testleri uygulanmıştır. İki hafta arasından plasebo alana  kahvaltı, kahvaltı alana plasebo verilerek testler tekrarlanmıştır. Çalışma  süresince çocukların genel davranışları da izlenmiştir. Kahvaltı, çocukların  dikkat ve konsantrasyonunu geliştirmiştir. Beslenme durumu yetersiz olan  çocuklarda kahvaltı bilişsel test puanlarını yükseltirken, iyi beslenenlerde  farklılık yapmamıştır.”

Birçok araştırmaya göre; okulda çocuklara ara kahvaltı vermenin (örneğin  1 bardak süt 1 dilim kek veya peynirli poğaça), özellikle beslenme durumu iyi  olmayan çocuklarda öğrenme performansını iyileştirdiğini anlatan Elmacığulu,  “Başka bir çalışmada, yedinci sınıf öğrencilerinin beslenme durumları saptanmış  ve okul başarıları testlerle ölçülmüştür. Bir sınıftaki çocuklar, okulda sabah  09.00′da süt-kek veya peynirli sandviç şeklinde yemek yemiş, diğer  sınıftakilerden biri 135 kalorilik enerji içeren sıvı almış, diğeri hiçbir şey  almamıştır. Buna göre kahvaltı, özellikle beslenme durumu iyi olmayan çocuklarda  okul başarısını iyileştirmektedir” dedi.

A.A